Byggðasafn Vestfjarða býður til málþings í Edinborgarhúsinu
2. nóvember 2018
kl. 9:00 - 16:00
Titill málþingsins vísar til spurninga um, hvort þjóðvitundin sé hönnuð með það að markmiði að passa við hugmyndir erlendra ferðamanna um íslenska alþýðumenningu.
Byggðasafn Vestfjarða upplifir skeytingaleysi gagnvart atvinnutækjum sjávarútvegsins, sem er þó það afl sem lagði gruninn að því velferðarsamfélagi sem Ísland er í dag.

Svo virðist sem yfirvöld hafi bógstaflega tekið meðvitaða ákvörðun um að viðhalda ekki atvinnutækjum sjómanna með breytingu safnalaga og tilfærslu færslna í styrkjakerfinu. Endurgerð báta heyrir nú undir Fornleyfasjóð Minjastofnunar. Þannig eru fyrrum atvinnutæki hversdagsins, s.s. bátar af öllum gerðum nú í samkeppni við fornleifauppgreftri í allri sinni dýrð. Undir þessum kringumstæðum verður hin hversdagslega alþýðumenning alltaf hornreka. Með óbreyttri minjastefnu er söfnum gert ókleift að sinna hlutverki sínu innan ramma laganna.
Önnur minjasöfn hafa einnig fundið fyrir breytingum sem tilkoma vaxandi ferðaþjónusta hefur í för með sér, þar sem sýningar á vegum einkaaðila eru styrktar á sama tíma og sýningar minjasafna eru lagðar niður. Hér á ég að sjálfsögðu við sýningarými Byggðasafns Skagafjarðar, sem látið var víkja fyrir sýningu á vegum einkaaðila. Fréttabladid.is greinir frá þessu þann 10. mars 2018, svona „Ónefndir fjárfestar hyggjast setja á fót á Sauðárkróki sýndarveruleikasafn byggt á Sturlungu og Örlygsstaðabardaga. Mjög spennandi segir formaður byggðaráðs en fulltrúi minnihlutans gagnrýnir leyndarhjúp yfir kostnaði sveitarfélagsins.“ Eða með öðrum orðum, sýningu Byggðasafnsins er lokað, fjármunirnir settir til að styrkja einkaframtak sem byggir á óskhyggju ferðafrömuða um íslendinga og „sannan“ þjóðararf íslenskrar þjóðar.
Er menning almúgafólks púkaleg? Verða yfirvöld bæjar/sveitastjórna sem og ríkisstjórna að fá einkaaðila til að sýna gestum betri mynd af okkur sjálfum?
Málþing Byggðasafns Vestfjarða spyr því, er alþýðumenning þjóðararfur? Hver er leiðin fram á við?

09:00 - 10:00  Erik Småland Varðveisla á bátum í Noregi.
10:00 - 10:30  Ágúst Ó. Georgsson Varðveisla á eldri bátum á Íslandi.
10:30 - 10:45  Kaffi
10:45 - 11:15  Jón Sigurpálsson og Björn Erlingsson Björgunarskútan María Júlía, táknmynd skeytingaleysis.
11:15 - 11:45  Jón Jónsson Hvað er alþýðumenning? Er hún þjóðararfur?
12:00 - 13:00  Hádegishlé
13:00 - 13:30  Einar Kárason „Án skipa væru engir Íslendingar“.
13:30 - 14:00  Guðrún Jónsdóttir Samspil ferðamennsku og framsetningar á íslenskum menningararfi / alþýðumenningu.
14:00 - 14:30  Áki Karlsson Samtaka í þágu menningararfsins.
14:30 - 14:45  Kaffi
14:45 - 15:15  Sigurjón Baldur Hafsteinsson Hver er leiðin fram á við?
15:15 - 16:00  Samantekt, umræður og helstu niðurstöður.
17:30 - 19:00  Munir og mynd. Opnun sýningar í Turnhúsinu. Hönnuður: Jón Sigurpálsson.
19:00 - 00:00  Kvöldverður í Tjöruhúsinu.

Erik Småland er aðalsérfræðingur Þjóðminjasafns Noregs í haf- og strand- og iðnaðarminjum.
Ágúst Ó. Georgsson er sérfræðingur þjóðháttasafns Þjóðminjasafns Íslands.
Jón Sigurpálsson er myndlistarmaður og fyrrverandi forstöðumaður Byggðasafns Vestfjarða.
Björn Erlingsson er hafeðlisfræðingur og áhugamaður um haf- og strandminjar.
Jón Jónsson er þjóðfræðingur og verkefnisstjóri við Rannsóknasetur Háskóla Íslands á Ströndum
Einar Kárason er rithöfundur.
Guðrún Jónsdóttir er forstöðumaður Safnahúss Borgarfjarðar
Áki Guðni Karlsson er þjóðfræðingur og höfundur MA-ritgerðar um menningartengda ferðaþjónustu á Vestfjörðum.
Sigurjón Baldur Hafsteinsson er prófessor í félags- og mannvísindadeild við Háskóla Íslands.
Fundarstjóri Helga Þórsdóttir er menningarfræðingur og starfandi forstöðumaður Byggðasafns Vestfjarða.